De wettelijke handelsrente is de rente die je mag rekenen als een zakelijke klant of overheid je factuur te laat betaalt. Je berekent hem met de formule openstaand bedrag × rentepercentage × aantal dagen te laat ÷ 365. Het percentage wordt elk halfjaar vastgesteld; volgens de Rijksoverheid bedraagt de wettelijke handelsrente vanaf 1 juli 2026 10,4% per jaar.
Voor particulieren geldt een andere, lagere wettelijke rente. Hieronder lees je wanneer welke rente geldt, vanaf welk moment hij loopt en hoe je hem uitrekent, met concrete voorbeelden.
Twee soorten wettelijke rente
| Wettelijke handelsrente | Wettelijke rente (niet-handelstransacties) | |
|---|---|---|
| Geldt voor | Transacties tussen bedrijven en met overheden | Transacties met consumenten |
| Wetsartikel | Artikel 6:119a BW | Artikel 6:119 BW |
| Hoogte | Herfinancieringsrente van de ECB plus 8 procentpunt | Vastgesteld bij algemene maatregel van bestuur |
| Aanpassing | Per 1 januari en 1 juli | Per 1 januari en 1 juli (indien gewijzigd) |
| Percentage | 10,4% vanaf 1 juli 2026 | 4% vanaf 1 januari 2026 |
| Loopt vanaf | Automatisch, de dag na de vervaldatum | Na verzuim, meestal na een ingebrekestelling |
De percentages in deze tabel zijn gecontroleerd op de pagina van de Rijksoverheid over de hoogte van de wettelijke rente. Omdat ze elk halfjaar kunnen veranderen, controleer je voor een actuele berekening altijd die officiële pagina. Daar vind je ook de percentages van eerdere perioden, die je nodig hebt als een factuur al lang openstaat.
Hoe komt het percentage tot stand?
De wettelijke handelsrente volgt uit een Europese richtlijn tegen betalingsachterstand bij handelstransacties. Het percentage is de herfinancieringsrente van de Europese Centrale Bank op de eerste kalenderdag van het betreffende halfjaar, verhoogd met acht procentpunt. Stijgt of daalt de ECB-rente, dan beweegt de handelsrente dus mee. Het hoge opslagpercentage is bewust: te laat betalen moet voor bedrijven niet aantrekkelijker zijn dan lenen bij de bank.
Vanaf wanneer loopt de rente?
Bij zakelijke klanten
Bij een handelstransactie loopt de rente automatisch vanaf de dag na de uiterste betaaldatum. Je hoeft je klant niet eerst in gebreke te stellen. Is er een betalingstermijn afgesproken, dan begint de rente de dag na het verstrijken daarvan. Is er niets afgesproken, dan geldt de wettelijke termijn van 30 dagen, gerekend vanaf de ontvangst van de factuur. Meer daarover in betalingstermijn.
Bij particulieren
Bij consumenten loopt de wettelijke rente pas als de klant in verzuim is. Staat er een vaste, uiterste betaaldatum in de afspraken, dan kan het verzuim direct na die datum intreden. Anders moet je de klant eerst schriftelijk in gebreke stellen en een redelijke termijn geven. In de praktijk doe je dat met de aanmaning; zie betalingsherinnering en aanmaning.
De formule
De berekening is enkelvoudig binnen een jaar:
rente = hoofdsom × percentage × dagen ÷ 365
Na elk vol jaar wordt de verschenen rente bij de hoofdsom opgeteld. Over het nieuwe, hogere bedrag loopt daarna de rente door. Dat heet rente op rente. Voor facturen die enkele maanden openstaan speelt dat nog geen rol; bij langdurige achterstanden wel.
Verandert het percentage tijdens de periode dat de factuur openstaat, dan splits je de berekening. Je rekent voor elk deel van de periode met het percentage dat toen gold, en telt de uitkomsten op.
Rekenvoorbeeld 1: zakelijke klant
Je stuurde een bedrijf een factuur van €5.000. De vervaldatum was 1 augustus 2026. Het bedrijf betaalt op 30 september 2026.
- Dagen te laat: 2 augustus tot en met 30 september = 60 dagen.
- Percentage in die periode: 10,4%.
- Rente: €5.000 × 10,4% × 60 ÷ 365 = €85,48.
Daarnaast heb je bij een zakelijke klant recht op een vergoeding voor incassokosten. Over €5.000 is dat volgens de staffel 15% over €2.500 plus 10% over €2.500, samen €625. Reken het na met de incassokosten-calculator.
Rekenvoorbeeld 2: particuliere klant
Een particulier betaalt een factuur van €800 niet. Je stuurt een aanmaning en de klant raakt in verzuim. Hij betaalt uiteindelijk 90 dagen later.
- Percentage: 4% (wettelijke rente niet-handelstransacties vanaf 1 januari 2026).
- Rente: €800 × 4% × 90 ÷ 365 = €7,89.
Bij een particulier is het rentebedrag over korte termijnen bescheiden. De incassokosten, in dit geval 15% van €800 = €120, wegen vaak zwaarder. Lees daarover meer in incassokosten.
Wat betekent rente op rente in de praktijk?
Stel dat een zakelijke klant een factuur van €10.000 meer dan een jaar niet betaalt. Na het eerste jaar is er rente opgebouwd over €10.000. Dat rentebedrag wordt vervolgens bij de hoofdsom opgeteld, waardoor je in het tweede jaar rente berekent over €10.000 plus de rente van het eerste jaar. Het gaat hierbij om het jaar gerekend vanaf de dag waarop de rente begon te lopen, niet om het kalenderjaar. Omdat het percentage per halfjaar kan wijzigen, combineer je beide: splits per periode met een eigen percentage en tel na elk vol jaar de rente bij de hoofdsom op.
Voor dit soort langlopende berekeningen bestaan online rekentools, en bij een gerechtelijke procedure rekent de deurwaarder of advocaat het precies uit. Voor een aanmaning volstaat meestal een duidelijke berekening tot de datum van je brief, met de vermelding dat de rente doorloopt tot de dag van betaling.
De overheid als klant
Ook als je factureert aan een gemeente, ministerie of andere overheidsinstantie geldt de wettelijke handelsrente. Voor overheden gelden bovendien strikte betalingstermijnen: in de regel 30 dagen. Overheden ontvangen facturen steeds vaker als e-factuur; een correct ingediende e-factuur wordt doorgaans sneller verwerkt. Zie e-factuur versturen en ontvangen.
Mag je een andere rente afspreken?
Ja. Je kunt in je algemene voorwaarden of in het contract een eigen rente afspreken, bijvoorbeeld 1% per maand. Dat is dan contractuele rente, die in plaats van de wettelijke rente komt. Let op een paar dingen:
- Je klant moet je voorwaarden hebben ontvangen en geaccepteerd.
- Bij consumenten wordt een hoge rente strenger beoordeeld. Een beding dat onredelijk bezwarend is, kan worden vernietigd.
- Bij zakelijke klanten kan een afspraak die de handelsrente uitsluit of sterk verlaagt, als kennelijk onbillijk worden aangemerkt.
Heb je niets afgesproken, dan geldt gewoon de wettelijke (handels)rente.
Rente in de praktijk: wel of niet rekenen?
Je hebt het recht, maar niet de plicht om rente te rekenen. Bij een vaste klant die één keer te laat is, kies je misschien voor een herinnering en laat je de rente zitten. Bij een structurele wanbetaler of een grote vordering is het reëel om de rente wel te vorderen. Kondig het in je aanmaning aan, zodat het voor de klant geen verrassing is. Zet de rente bij voorkeur niet op de oorspronkelijke factuur, maar noem het bedrag in de aanmaning of in een aparte nota.
Checklist voor het berekenen van wettelijke rente
- Bepaal of het een handelstransactie of een consumententransactie is.
- Bepaal de startdatum: de dag na de vervaldatum (zakelijk) of de datum van verzuim (consument).
- Zoek het percentage op voor elke periode op de officiële pagina van de Rijksoverheid.
- Reken per periode: hoofdsom × percentage × dagen ÷ 365.
- Tel na een vol jaar de rente bij de hoofdsom op.
- Vermeld het bedrag en de berekening in je aanmaning.
Zo doe je dit in StartInvoice
De beste rente is rente die je niet hoeft te rekenen. StartInvoice helpt je om op tijd betaald te krijgen: elke factuur heeft een duidelijke vervaldatum en een openbare link waarmee je klant direct kan online betalen. Met automatische herinneringen herinner je klanten op vaste momenten, zonder dat je er zelf aan hoeft te denken. In het overzicht zie je welke facturen over de vervaldatum zijn en hoeveel dagen, zodat je weet waar je de rente over berekent.
Wie weet hoe de wettelijke handelsrente werkt, staat sterker in gesprekken met trage betalers. Gebruik de formule, controleer het actuele percentage en kondig het tijdig aan. Maak gratis een account aan om je openstaande facturen beter in de gaten te houden.