Een UBL-factuur is een factuur in de vorm van een XML-bestand, waarin elk gegeven op een vaste plek staat: factuurnummer, datum, btw-bedrag, IBAN. Daardoor kan de boekhoudsoftware van je klant de factuur automatisch inlezen, zonder overtypen of scannen. UBL staat voor Universal Business Language en is in Nederland het meest gebruikte formaat voor e-facturen.

Je hoeft UBL niet zelf te schrijven; je facturatieprogramma maakt het bestand voor je. Het helpt wel om te weten wat erin staat, welke varianten er zijn en waar het vaak misgaat. In dit artikel lees je hoe een UBL-bestand eruitziet, wat NLCIUS, EN 16931 en SI-UBL betekenen, hoe je een UBL-factuur maakt en verstuurt en wat de ontvanger ermee doet.

Wat is een UBL-factuur?

UBL is een open, internationale standaard voor zakelijke documenten in XML, zoals orders, pakbonnen en facturen. Voor facturen wordt versie 2.1 gebruikt. Een UBL-factuur bevat dezelfde informatie als een gewone factuur, maar dan als gegevens in plaats van als opgemaakte pagina. Er is geen logo, geen lettertype en geen lay-out: alleen velden met een naam en een waarde.

Dat is precies het verschil met een pdf. Een pdf is gemaakt om door een mens gelezen te worden; software moet de bedragen eruit "raden" met tekstherkenning. Een UBL-bestand is gemaakt om door software gelezen te worden. Een pdf is daarom geen e-factuur, ook niet als je hem per e-mail stuurt. De afweging tussen de twee vind je in pdf-factuur of e-factuur.

Voor de btw-wet maakt het formaat niet uit. Een UBL-factuur moet dezelfde verplichte gegevens bevatten als elke andere factuur; zie aan welke eisen moet een factuur voldoen.

Hoe ziet een UBL-bestand eruit?

Een UBL-factuur is een tekstbestand met de extensie .xml. Open je het in een teksteditor, dan zie je iets als dit (sterk ingekort):

<Invoice>
  <cbc:CustomizationID>urn:cen.eu:en16931:2017#compliant#urn:fdc:peppol.eu:2017:poacc:billing:3.0</cbc:CustomizationID>
  <cbc:ID>2026-0150</cbc:ID>
  <cbc:IssueDate>2026-11-02</cbc:IssueDate>
  <cbc:DueDate>2026-12-02</cbc:DueDate>
  <cbc:InvoiceTypeCode>380</cbc:InvoiceTypeCode>
  <cbc:DocumentCurrencyCode>EUR</cbc:DocumentCurrencyCode>
  <cbc:BuyerReference>PO-7781</cbc:BuyerReference>
  ...
  <cac:TaxTotal>
    <cbc:TaxAmount currencyID="EUR">252.00</cbc:TaxAmount>
  </cac:TaxTotal>
  <cac:LegalMonetaryTotal>
    <cbc:TaxExclusiveAmount currencyID="EUR">1200.00</cbc:TaxExclusiveAmount>
    <cbc:TaxInclusiveAmount currencyID="EUR">1452.00</cbc:TaxInclusiveAmount>
    <cbc:PayableAmount currencyID="EUR">1452.00</cbc:PayableAmount>
  </cac:LegalMonetaryTotal>
</Invoice>

Een paar dingen vallen op. Datums staan als jaar-maand-dag, bedragen hebben een punt als decimaalteken en bij elk bedrag staat de valuta. Het eerste veld, de CustomizationID, vertelt de ontvangende software volgens welke specificatie de factuur is opgebouwd. Code 380 betekent "factuur"; een creditfactuur heeft code 381.

Ook het btw-regime staat als code in het bestand, per regel en in de btw-totalen:

CodeBetekenisVoorbeeld
SStandaard belast21% of 9% btw
ZNultariefGoederen belast tegen 0%
EVrijgesteldVrijgestelde prestaties, of een ondernemer met de KOR
AEBtw verlegdOnderaanneming in de bouw, diensten aan EU-ondernemers
KIntracommunautaire leveringGoederen naar een ondernemer in een ander EU-land
GExportGoederen naar een land buiten de EU

Bij de codes E, AE, K en G hoort een reden of vermelding, net als op een gewone factuur. Meer daarover in btw verlegd.

EN 16931, NLCIUS, SI-UBL en Peppol BIS: wat is wat?

Rond UBL hangt een handvol afkortingen. Ze beschrijven lagen die op elkaar voortbouwen.

TermWat het isWat je ervan merkt
UBL 2.1De technische taal: de namen en volgorde van de XML-veldenHet bestandstype dat je software maakt
EN 16931De Europese norm die bepaalt welke gegevens een e-factuur bevat en wat ze betekenen. De norm staat twee technische vormen toe; UBL is er één vanDe basis voor alle e-facturen in de EU, ook voor de verplichtingen vanaf 2030
NLCIUSDe Nederlandse invulling van EN 16931, met extra regels voor Nederland. Zo moet een Nederlandse leverancier zich identificeren met een KvK-nummer of OINGevraagd door Nederlandse overheden en veel Nederlandse boekhoudpakketten
SI-UBL 2.0De naam van het UBL-bestand dat aan NLCIUS voldoetIn de praktijk hetzelfde als "een NLCIUS-factuur in UBL"
Peppol BIS Billing 3.0De specificatie voor facturen op het Peppol-netwerk, ook gebaseerd op EN 16931Nodig als je via Peppol factureert, zeker internationaal

Volgens de Nederlandse Peppolautoriteit zijn op het Nederlandse deel van het Peppol-netwerk SI-UBL 2.0 (NLCIUS) en Peppol BIS Billing 3.0 de voorgeschreven formaten. NLCIUS wordt vooral binnen Nederland gebruikt, BIS 3.0 vaker internationaal, en binnen Nederland mag je ook BIS 3.0 gebruiken. De oudere versie SI-UBL 1.2 is sinds januari 2023 niet meer in gebruik. Krijg je van een klant de vraag om "een UBL", dan bedoelt hij vrijwel altijd een van deze twee actuele varianten.

Een UBL-factuur maken en versturen

Zelf een XML-bestand typen is geen goed idee: één verkeerd veld en de factuur wordt afgekeurd. Laat het over aan software.

  1. Gebruik een facturatieprogramma dat UBL maakt volgens Peppol BIS Billing 3.0 of NLCIUS. Maakt je huidige programma alleen pdf, dan is dit het moment om te kijken of er een instelling of uitbreiding voor e-facturen is.
  2. Vul je eigen gegevens volledig in: KvK-nummer, btw-id, adres en IBAN. In een UBL-bestand zijn dit verplichte velden, geen opmaak.
  3. Vul de gegevens van je klant volledig in, inclusief KvK-nummer en btw-id als hij ondernemer is.
  4. Vraag naar een referentie: een inkoopordernummer, kostenplaats of naam van de besteller. Veel ontvangers kunnen een factuur zonder referentie niet automatisch toewijzen.
  5. Kies het juiste btw-regime per regel, zodat de goede code in het bestand komt.
  6. Verstuur het bestand via een van de drie routes hieronder.

Drie manieren van versturen

  • Als bijlage bij een e-mail, meestal samen met de pdf. Laagdrempelig en voor veel zakelijke klanten voldoende. Vraag naar welk adres het bestand moet; veel boekhoudpakketten hebben een apart aanleveradres.
  • Via een portaal van je klant of van een serviceprovider, waarin je het bestand uploadt.
  • Via het Peppol-netwerk, rechtstreeks van systeem naar systeem. Voor de Rijksoverheid is een e-factuur verplicht; zie e-factuur naar de overheid sturen.

Wat doet de ontvanger met een UBL-factuur?

Bij de ontvanger wordt het bestand ingelezen in de boekhouding. De software herkent de leverancier aan het KvK-nummer of btw-id, vult factuurnummer, datum, bedragen en btw in en stelt vaak al een boeking voor. Een medewerker hoeft alleen nog te controleren en goed te keuren. Staat er een inkoopordernummer in, dan kan de factuur automatisch met de order worden vergeleken.

Dat levert jou ook iets op: minder typfouten in je IBAN of bedrag, en een factuur die sneller in de betaalrun zit in plaats van in iemands mailbox. Voor beide partijen geldt dat het XML-bestand bij de administratie hoort. De Belastingdienst schrijft voor dat je facturen bewaart in de vorm waarin je ze hebt verstuurd of ontvangen; een afdruk van een e-factuur is dus niet genoeg. Zie hoe lang moet je facturen bewaren.

Ontvang je zelf UBL-facturen, controleer dan net als bij een pdf of de factuur echt van je leverancier komt en of het IBAN overeenkomt met wat je kent. Een gestructureerd bestand is makkelijker te verwerken, maar automatisch inlezen is geen controle op de inhoud. Hoe je inkomende e-facturen verwerkt, lees je in e-factuur versturen en ontvangen.

Veelgemaakte fouten met UBL

  1. Een pdf sturen en het een e-factuur noemen. Een pdf is geen gestructureerd bestand, hoe netjes hij ook is.
  2. Geen referentie of ordernummer. Binnen Peppol moet een factuur een referentie van de koper of een ordernummer bevatten; ontbreekt die, dan wordt het bestand afgekeurd.
  3. Ontbrekend KvK-nummer of btw-id. Bij "btw verlegd" hoort het btw-id van de klant in het bestand; anders klopt de factuur niet.
  4. Totalen die niet optellen. De som van de regels, de btw per tarief en het eindtotaal moeten op de cent kloppen. Afrondingsverschillen leiden tot afkeuring.
  5. Pdf en UBL die van elkaar afwijken. Een ander IBAN of bedrag in de pdf dan in de UBL zorgt voor verwarring over wat geldt. Maak beide altijd uit dezelfde bron.
  6. Een verouderde variant. Bestanden in SI-UBL 1.2 of een eigen XML-indeling worden door actuele software vaak geweigerd.
  7. Het bestand achteraf bewerken. Klopt er iets niet, corrigeer dan de factuur zelf met een creditfactuur en een nieuwe factuur; zie factuur corrigeren.

Wil je weten of een bestand technisch klopt, dan kun je het laten controleren met een validator; de Nederlandse Peppolautoriteit verwijst op haar website naar een testtool.

UBL in StartInvoice

StartInvoice maakt bij elke factuur automatisch een UBL 2.1-bestand volgens Peppol BIS Billing 3.0 en de NLCIUS-afspraken, tegelijk met de pdf. Het KvK-nummer staat er met het juiste schema in, het btw-regime dat je kiest wordt de juiste btw-categorie, je betaalgegevens gaan mee en de pdf is in het bestand ingesloten. Vóór het definitief maken controleert StartInvoice of de verplichte gegevens aanwezig zijn.

Het UBL-bestand stuur je als bijlage mee met de factuur-e-mail of je downloadt het om het in een portaal te uploaden. Definitieve facturen worden onveranderlijk opgeslagen als pdf en UBL, en je kunt alle bestanden van een periode in één zip exporteren voor je boekhouder. Meer op e-factuur en UBL.