Lever je aan de Rijksoverheid, dan moet je een e-factuur sturen. Dat is sinds 1 januari 2017 verplicht bij alle nieuwe inkoopovereenkomsten met het Rijk; een PDF per e-mail wordt niet verwerkt. Gemeenten, provincies en waterschappen moeten e-facturen sinds 2019 kunnen ontvangen en stellen het steeds vaker verplicht in hun inkoopvoorwaarden.
Versturen kan op drie manieren: via het Peppol-netwerk vanuit je facturatiesoftware of via een serviceprovider, handmatig via het leveranciersportaal van de Rijksoverheid, of voor grote volumes via een rechtstreekse koppeling. Op de factuur horen naast de gewone gegevens het OIN van de ontvangende organisatie en het inkoopordernummer. In dit artikel loop je er stap voor stap doorheen.
Voor wie is een e-factuur aan de overheid verplicht?
| Opdrachtgever | Wat geldt er | Sinds |
|---|---|---|
| Rijksoverheid (ministeries en uitvoeringsorganisaties zoals RVO en Rijkswaterstaat) | E-factuur verplicht bij nieuwe inkoopovereenkomsten | 1 januari 2017 |
| Gemeenten, provincies, waterschappen en andere aanbestedende diensten | Moeten e-facturen kunnen ontvangen en verwerken; of jij er een móet sturen, hangt af van de inkoopvoorwaarden of de aanbesteding | 2019 |
| Zelfstandige bestuursorganen en andere publieke instellingen | Vaak e-factuur gewenst of in de voorwaarden verplicht; check het per organisatie | Per organisatie |
Twijfel je of jouw opdrachtgever onder het Rijk valt? Kijk in de opdrachtbrief of inkooporder: daarin staat meestal hoe je moet factureren en welk OIN je gebruikt. Vraag het anders aan je contactpersoon vóórdat je de eerste factuur stuurt.
Wat is een e-factuur, en wat niet?
Een e-factuur is een gestructureerd XML-bestand dat de administratie van de ontvanger automatisch inleest. In Nederland is dat UBL volgens de Europese norm EN 16931, met de Nederlandse invulling NLCIUS; via Peppol gebruik je Peppol BIS Billing 3.0. Een PDF, ook een PDF uit een facturatieprogramma, is geen e-factuur. Het XML-bestand is het officiële factuurbestand; de PDF mag als leesbare bijlage mee. De achtergrond lees je in e-facturatie verplicht: wat komt er en wanneer.
Het toezicht op het Nederlandse deel van het Peppol-netwerk ligt sinds oktober 2020 bij de overheid: de Nederlandse Peppolautoriteit (NPa), die onder het ministerie van Binnenlandse Zaken valt. Serviceproviders die e-facturen via Peppol versturen, moeten zich aan de afspraken van de NPa houden. Je hoeft daar zelf niets voor te regelen, maar het is goed om te weten dat Peppol geen commercieel netwerk van één partij is.
Drie manieren om een e-factuur te versturen
| Kanaal | Voor wie | Hoe het werkt |
|---|---|---|
| Peppol | Iedereen die regelmatig aan overheden factureert | Je facturatiesoftware of een Peppol-serviceprovider (access point) levert de UBL af op het Peppol-adres van de ontvanger, voor overheden het OIN. |
| Leveranciersportaal | Leveranciers met weinig facturen of zonder geschikte software | Je voert de factuur handmatig in op het portaal van de Rijksoverheid, dat er een e-factuur van maakt. |
| Rechtstreekse koppeling (Digipoort) | Grote leveranciers met tientallen facturen per week | Een technische koppeling met de overheid, met eenmalige aansluiting en certificaat. Voor een zzp'er of klein bedrijf niet nodig. |
Peppol: de route die de overheid het liefst ziet
Peppol is een internationaal netwerk van aangesloten access points. Je stuurt je factuur naar jouw access point, dat hem aflevert bij het access point van de ontvanger. De ontvanger vind je via zijn Peppol-adres: voor Nederlandse overheden is dat het OIN; bedrijven zijn meestal geregistreerd op KvK-nummer of btw-id. Veel facturatie- en boekhoudpakketten hebben een Peppol-koppeling of werken samen met een serviceprovider; je hoeft dus geen eigen aansluiting te bouwen.
Het leveranciersportaal
Kan je software geen e-factuur maken en stuur je maar af en toe een factuur aan het Rijk, dan kun je de factuur handmatig invoeren in het leveranciersportaal. Dat kost per factuur een paar minuten typwerk, maar vraagt geen software. Houd je eigen factuur (nummer, datum, bedragen) exact gelijk aan wat je in het portaal invoert, anders klopt je administratie niet met wat de overheid ontvangt.
Wat moet er op een e-factuur voor de overheid staan?
Alle gewone factuureisen uit de btw-wet gelden onverkort: je naam, adres, KvK-nummer en btw-id, een uniek factuurnummer, factuurdatum, omschrijving, bedragen en btw per tarief. Zie aan welke eisen moet een factuur voldoen. Daar komen voor overheden een paar gegevens bij die op een gewone factuur vaak ontbreken:
| Gegeven | Waarom | Waar vind je het |
|---|---|---|
| OIN van de ontvangende organisatie | Het Organisatie-identificatienummer is het adres waarop de factuur wordt afgeleverd; het KvK-nummer van de overheid is niet genoeg | Opdrachtbrief, inkooporder of het OIN-overzicht van het ministerie |
| Inkoopordernummer of verplichtingennummer | Zonder dit nummer kan de factuur niet aan een order worden gekoppeld en wordt hij teruggestuurd | Inkooporder of je contactpersoon |
| Eén ordernummer per factuur | Binnen Peppol kan een e-factuur maar één ordernummer bevatten | Maak per order een aparte factuur |
| Je IBAN | De overheid betaalt naar het rekeningnummer in de e-factuur | Je eigen bankgegevens |
| Btw-categorie per regel | 21%, 9%, vrijgesteld of verlegd moet als code in de UBL staan | Je facturatieprogramma |
Stappenplan: je eerste e-factuur aan het Rijk
- Vraag vooraf om het OIN en het inkoopordernummer. Doe dat bij de opdrachtverlening, niet pas bij het factureren.
- Controleer je eigen gegevens. KvK-nummer, btw-id en IBAN moeten exact kloppen; een e-factuur wordt automatisch gecontroleerd.
- Maak de factuur in software die UBL maakt. Vul het inkoopordernummer in het referentieveld in. StartInvoice maakt bij elke factuur automatisch een UBL-bestand volgens Peppol BIS Billing 3.0 en NLCIUS, met een veld voor die referentie; zie e-factuur en UBL.
- Verstuur via Peppol of het portaal. Via een Peppol-koppeling of serviceprovider gaat de UBL rechtstreeks naar het OIN; anders voer je de factuur in het portaal in.
- Bewaar de bevestiging. Je software of serviceprovider laat zien of de factuur is afgeleverd; bewaar dat bericht met de UBL en de PDF, voor de bewaarplicht van zeven jaar.
- Houd de betaaltermijn in de gaten. Overheden moeten wettelijk binnen 30 dagen na ontvangst betalen. Zie betalingstermijn op een factuur.
Waarom wordt een e-factuur afgewezen?
- Verkeerd of ontbrekend OIN. De factuur komt dan niet aan, of bij de verkeerde afdeling.
- Geen inkoopordernummer. Veruit de meest voorkomende reden om een factuur terug te sturen.
- Meerdere orders op één factuur. Splits ze.
- Onjuiste btw-code. Bijvoorbeeld "verlegd" zonder btw-id van de ontvanger, of een vrijstelling zonder reden.
- Afwijkende bedragen. Het totaal in de UBL moet exact overeenkomen met de regels en de btw.
Wordt je factuur afgewezen, vraag dan aan de crediteurenadministratie of je dezelfde factuur gecorrigeerd opnieuw kunt aanbieden, of dat zij een creditfactuur en een nieuwe factuur willen. Pas nooit stilletjes een al uitgereikte factuur aan.
Wat verandert er richting 2030?
De verplichting voor de Rijksoverheid is de voorloper van wat voor alle zakelijke facturen gaat gelden. Vanaf juli 2030 wordt e-facturatie verplicht voor zakelijke transacties tussen EU-landen (ViDA). Het kabinet heeft in september 2026 voorgesteld om e-facturatie ook tussen Nederlandse bedrijven verplicht te maken per 1 juli 2030; dat voorstel moet nog wet worden. Wie nu al e-facturen aan de overheid stuurt, heeft de techniek dus al staan. Ook het ontvangen van e-facturen hoort daarbij; zie e-factuur ontvangen en verwerken.
Veelgemaakte fouten
- Een PDF mailen naar een ministerie. Die wordt niet verwerkt; je factuur blijft onbetaald liggen.
- Het KvK-nummer van de overheid als adres gebruiken. Overheden zijn op Peppol bereikbaar via het OIN.
- Factureren zonder inkoopordernummer. Vraag het nummer bij de opdracht op.
- Twee projecten op één factuur. Eén ordernummer per factuur.
- Een andere IBAN in de PDF dan in de UBL. De UBL is leidend.
- Geen kopie bewaren. Bewaar UBL, PDF en afleverbevestiging zeven jaar.
Kort samengevat
- Aan de Rijksoverheid moet je sinds 2017 een e-factuur sturen; andere overheden vragen er steeds vaker om.
- Versturen kan via Peppol, het leveranciersportaal of een rechtstreekse koppeling.
- Vermeld altijd het OIN en het inkoopordernummer, met één ordernummer per factuur.
- Vanaf 2030 wordt e-facturatie breed verplicht; de regels kunnen nog wijzigen, dus volg de Rijksoverheid en de Belastingdienst.