Met de margeregeling betaal je als handelaar in gebruikte goederen btw over je winstmarge, het verschil tussen verkoop- en inkoopprijs, in plaats van over de hele verkoopprijs. Je zet geen btw-bedrag op de factuur, maar wel de vermelding "bijzondere regeling – gebruikte goederen", of de variant voor kunst of verzamelvoorwerpen en antiek. De regeling geldt alleen voor goederen die je zonder btw hebt ingekocht, bijvoorbeeld van een particulier.
De margeregeling is bedoeld voor ondernemers die tweedehands spullen opkopen en doorverkopen: van fietsen en meubels tot auto's, kleding en boeken. Hieronder lees je hoe de regeling werkt, hoe je de btw berekent en wat er op de factuur hoort.
Waarom bestaat de margeregeling?
Koop je een gebruikte fiets van een particulier, dan betaal je geen btw. Over die fiets is ooit al btw betaald, toen hij nieuw werd verkocht. Zou je bij doorverkoop btw over de volledige prijs moeten rekenen, dan wordt er twee keer btw geheven over hetzelfde product. De margeregeling voorkomt dat: je betaalt alleen btw over de waarde die je zelf toevoegt.
Voor welke goederen geldt de regeling?
- Gebruikte goederen die je opnieuw kunt gebruiken, eventueel na reparatie. Goederen die je van een particulier koopt, gelden altijd als gebruikt, ook als ze nooit gebruikt zijn.
- Kunstvoorwerpen, voorwerpen voor verzamelingen en antiek, onder extra voorwaarden.
Sinds 1 januari 2025 mag je de margeregeling niet meer toepassen op kunst, antiek of verzamelvoorwerpen die je met 9% btw hebt ingekocht. Voor edelmetalen, edelstenen en bijna nieuwe vervoermiddelen die naar een ander EU-land gaan, gelden aparte regels.
Wanneer mag je de margeregeling toepassen?
Je moet aan alle voorwaarden voldoen:
- Je treedt op als handelaar: de verkoop van deze goederen hoort bij je normale bedrijfsvoering.
- Je hebt de goederen binnen de EU gekocht van een particulier of een andere niet-ondernemer, van een ondernemer die er geen btw op kon aftrekken, van een KOR-ondernemer die ze als bedrijfsmiddel gebruikte, of van een andere handelaar die ze onder de margeregeling verkocht.
- Je vermeldt op je verkoopfactuur geen btw.
Koop je voor € 500 of meer in bij één leverancier zonder btw, dan stel je een inkoopverklaring op. Daarmee leg je vast van wie je kocht en wat je betaalde.
Zo bereken je de btw over de marge
De marge is de verkoopprijs min de inkoopprijs. In die marge zit de btw al inbegrepen. De btw is dus 21/121 van de marge (bij 21%).
| Stap | Fiets | Bankstel |
|---|---|---|
| Inkoopprijs (van particulier) | € 200,00 | € 300,00 |
| Verkoopprijs | € 321,00 | € 845,00 |
| Marge inclusief btw | € 121,00 | € 545,00 |
| Btw (21/121 van de marge) | € 21,00 | € 94,59 |
| Marge exclusief btw | € 100,00 | € 450,41 |
Ter vergelijking: zou je over de volledige verkoopprijs van de fiets btw rekenen, dan was dat € 55,71 geweest in plaats van € 21. Is de marge negatief, bijvoorbeeld omdat je iets met verlies verkoopt, dan betaal je geen btw, maar krijg je ook niets terug.
Individueel of globaal
Je kunt de btw per verkocht product berekenen (individuele methode) of over je totale marge per aangifteperiode (globalisatiemethode). Voor een aantal soorten goederen is de globalisatiemethode verplicht. Koop je een partij in voor één prijs, zoals een inboedel, en verkoop je de spullen los, dan verdeel je de inkoopprijs naar verhouding van de verwachte verkoopprijzen. Wil je van methode wisselen, dan heb je toestemming van de Belastingdienst nodig. Overleg bij twijfel met de Belastingdienst of een adviseur welke methode voor jouw goederen geldt.
Wat zet je op de factuur?
Een factuur onder de margeregeling bevat de gewone gegevens, zoals jouw en je klants naam en adres, je KvK-nummer, je btw-id, een uniek factuurnummer, de datum en een omschrijving. Zie aan welke eisen moet een factuur voldoen. Daarnaast geldt:
- Geen btw-bedrag en geen btw-percentage vermelden. Je klant mag de btw in de marge niet aftrekken, en je wilt je marge niet zichtbaar maken.
- Wel een van deze vermeldingen:
- "Bijzondere regeling – gebruikte goederen"
- "Bijzondere regeling – kunstvoorwerpen"
- "Bijzondere regeling – voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten"
Op de factuur van het bankstel staat dus alleen: "Bankstel, driezits, gebruikt – € 845,00", gevolgd door de vermelding "Bijzondere regeling – gebruikte goederen".
Margeregeling niet toepassen: kan dat?
Ja. Je mag per verkoop kiezen om de margeregeling niet te gebruiken. Dan reken je btw over de volledige verkoopprijs en zet je die gewoon op de factuur. Dat kan interessant zijn voor zakelijke klanten die de btw willen aftrekken. Bedenk wel dat je dan meer btw afdraagt. Verkoop je aan een zakelijke klant in het buitenland, lees dan ook factureren naar het buitenland.
Inkopen bij particulieren: de inkoopverklaring
Bij inkopen van een particulier krijg je geen factuur. Daarom maak je bij aankopen van € 500 of meer zelf een inkoopverklaring. Leg daarin in elk geval vast wie de verkoper is, wanneer je kocht, wat je kocht en voor welke prijs, en laat de verkoper tekenen. Zo kun je bij een controle aantonen dat je de goederen zonder btw hebt ingekocht en dat de margeregeling dus van toepassing is. Ook bij kleinere aankopen is het verstandig om de herkomst en de prijs te noteren.
Margeregeling en de KOR
Gebruik je de kleineondernemersregeling, dan reken je helemaal geen btw, ook niet over je marge. Let wel op de omzetgrens van € 20.000 per kalenderjaar: daarvoor telt het bedrag waarvoor je de goederen verkoopt, niet alleen je marge. Een opkoper met lage marges zit daardoor sneller aan de grens dan hij misschien denkt. Lees meer in factureren met de KOR.
Administratie en aangifte
- Houd margegoederen gescheiden van goederen waarop je wel btw hebt betaald.
- Noteer per product of per partij de inkoopprijs, de verkoopprijs en de datum.
- Bewaar inkoopverklaringen en verkoopfacturen. Zie hoe lang moet je een factuur bewaren.
- De btw over je marges geef je aan in rubriek 1 van de btw-aangifte, samen met je eventuele gewone omzet.
Veelgemaakte fouten
- Btw op de factuur zetten en tegelijk de margeregeling toepassen. Dat mag niet samen.
- De regeling gebruiken voor goederen met btw ingekocht, bijvoorbeeld van een groothandel. Dan geldt de gewone btw-regeling.
- 21% over de marge rekenen in plaats van 21/121. De marge is inclusief btw.
- Geen inkoopverklaring bij inkopen van € 500 of meer.
- Negatieve marges verrekenen met positieve marges bij de individuele methode.
De margeregeling kent meer details dan dit artikel kan behandelen, vooral voor auto's, kunst en antiek. Kijk voor je eigen situatie op de site van de Belastingdienst of schakel een adviseur in.