Een factuur aan een zakelijke klant verjaart na vijf jaar. Verkoop je een product aan een consument, dan verjaart je vordering tot betaling van de koopprijs al na twee jaar. De termijn begint te lopen op de dag na die waarop je vordering opeisbaar werd, in de praktijk meestal rond de vervaldatum van de factuur. Met een schriftelijke aanmaning, een erkenning door de klant of een procedure bij de rechter stuit je de verjaring: er begint dan een nieuwe termijn.

Verjaring lijkt ver weg, maar speelt vaker dan je denkt: bij een klant die al jaren "volgende maand" betaalt, bij een vergeten factuur die je bij het opruimen van je administratie tegenkomt, of bij een consument die je webshopbestelling nooit heeft afgerekend. In dit artikel lees je welke termijn geldt, wanneer die begint, hoe je stuit en wat een verjaarde factuur in de praktijk nog waard is.

Na hoeveel jaar verjaart een factuur?

De wet kent geen aparte regel voor "facturen". Wat verjaart, is je rechtsvordering tot nakoming van de overeenkomst: het recht om betaling via de rechter af te dwingen. Daarvoor gelden twee termijnen die je uit elkaar moet houden.

SituatieVerjaringstermijnWettelijke basis
Factuur aan een ondernemer of organisatie (producten of diensten)5 jaarArtikel 3:307 BW
Factuur aan een consument voor een dienst, zoals een verbouwing, advies of reparatie5 jaarArtikel 3:307 BW
Factuur aan een consument voor een product (consumentenkoop)2 jaarArtikel 7:28 BW
Wettelijke of contractuele rente over het openstaande bedrag5 jaarArtikel 3:308 BW
Vordering die al door de rechter is toegewezen (vonnis)20 jaarBoek 3 BW

Zakelijk en diensten: vijf jaar

De hoofdregel staat in artikel 3:307 van het Burgerlijk Wetboek: een rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis uit overeenkomst verjaart door verloop van vijf jaren. Dat geldt voor alle facturen tussen ondernemers, en ook voor diensten die je aan particulieren levert.

Consumentenkoop: twee jaar

Verkoop je als ondernemer een product aan een consument, dan is dat een consumentenkoop. Artikel 7:28 BW bepaalt dat de vordering tot betaling van de koopprijs dan al na twee jaar verjaart. Denk aan een webshopbestelling, meubels of een fiets. De korte termijn geldt ook voor de levering van energie aan consumenten. Lever je een combinatie van producten en diensten, bijvoorbeeld een keuken inclusief montage, dan is niet altijd op voorhand duidelijk welke termijn geldt. Ga in dat geval voor de zekerheid uit van twee jaar, of laat het bij een groot bedrag beoordelen door een jurist.

Wanneer begint de verjaringstermijn?

De termijn begint op de dag na die waarop de vordering opeisbaar is geworden. Opeisbaar betekent: het moment waarop je betaling kunt eisen. Heb je een betalingstermijn afgesproken, dan is dat het einde van die termijn. Staat op je factuur "betaling binnen 30 dagen", dan gaat de verjaring dus lopen rond de vervaldatum en niet op de factuurdatum. De vervaldatum reken je uit met de vervaldatum-rekenhulp.

Let op twee dingen. Ten eerste: heb je niets over het moment van betalen afgesproken, dan kan een vordering in principe direct worden opgeëist, en kan de verjaring dus eerder beginnen dan je denkt. Ten tweede: reken er niet op dat je de verjaring kunt uitstellen door laat te factureren. De termijn hangt aan de opeisbaarheid van je vordering en niet aan het moment waarop jij toevallig de factuur maakt. Meer hierover in hoe snel moet je een factuur sturen.

Verjaring stuiten: zo begint een nieuwe termijn

Stuiten is het onderbreken van de verjaring. Na een geldige stuiting begint een nieuwe verjaringstermijn te lopen op de dag na de stuiting. Die nieuwe termijn is even lang als de oorspronkelijke, maar nooit langer dan vijf jaar (artikel 3:319 BW). Je kunt zo vaak stuiten als nodig is. De wet kent drie manieren.

1. Een schriftelijke aanmaning of mededeling

Volgens artikel 3:317 BW stuit je de verjaring met een schriftelijke aanmaning, of met een schriftelijke mededeling waarin je je ondubbelzinnig het recht op nakoming voorbehoudt. De klant moet eruit kunnen begrijpen dat je nog steeds betaling verlangt en dat hij er rekening mee moet houden dat je die ook later nog kunt afdwingen. Een goede stuitingsbrief bevat daarom:

  • het factuurnummer, de factuurdatum en het openstaande bedrag;
  • een duidelijk verzoek om binnen een concrete termijn te betalen;
  • een zin als: "Met deze brief stuit ik de verjaring van mijn vordering en behoud ik mij uitdrukkelijk het recht op nakoming voor";
  • de datum en je naam.

Een vriendelijke herinnering zonder duidelijke betalingseis ("heb je mijn factuur gezien?") is riskant: het is de vraag of een rechter dat als aanmaning ziet. Een mondelinge aanmaning of een telefoontje stuit niet.

Minstens zo belangrijk is het bewijs. Een stuitingsbrief werkt pas als hij de klant heeft bereikt, en als de klant de ontvangst ontkent, moet jij aantonen dat de brief is aangekomen. De wet zegt "schriftelijk" en noemt e-mail niet. In de praktijk wordt een e-mail vaak geaccepteerd, maar uitgemaakt voor alle gevallen is dat niet, en de ontvangst is lastig te bewijzen. Gaat het om een bedrag dat ertoe doet, stuur de stuiting dan per aangetekende brief én per e-mail, en bewaar het verzendbewijs.

2. Erkenning door de klant

Erkent de klant dat hij het bedrag verschuldigd is, dan stuit dat de verjaring ook (artikel 3:318 BW). Erkenning hoeft niet in een plechtige verklaring te staan. Een deelbetaling, een verzoek om uitstel of een betalingsregeling waarin de klant de schuld bevestigt, zijn voorbeelden waaruit erkenning kan blijken. Leg zo'n erkenning altijd schriftelijk vast, zodat je er later op kunt terugvallen.

3. Een procedure bij de rechter

Ook het instellen van een eis bij de rechter, zoals een dagvaarding, stuit de verjaring (artikel 3:316 BW). Wordt je vordering toegewezen, dan geldt voor het uitvoeren van het vonnis een eigen, veel langere termijn van twintig jaar.

Voorbeeld met datums

Je stuurt op 2 maart 2022 een factuur van € 2.400 aan een zakelijke klant, met een betalingstermijn van 30 dagen. De vervaldatum is 1 april 2022.

DatumGebeurtenisGevolg voor de verjaring
2 maart 2022Factuur verstuurd, betalingstermijn 30 dagenNog geen verjaringstermijn
1 april 2022Vervaldatum: de vordering is opeisbaarDe termijn van 5 jaar gaat de dag erna lopen
Zonder stuitingJe doet niets meerVerjaard begin april 2027
10 september 2024Klant ontvangt je schriftelijke aanmaningGestuit: nieuwe termijn van 5 jaar vanaf 11 september 2024
3 februari 2026Klant betaalt € 400 en vraagt per e-mail om uitstel voor de restErkenning: opnieuw gestuit, nieuwe termijn vanaf 4 februari 2026
Begin februari 2031Geen nieuwe stuitingRestant van € 2.000 verjaard

Was dezelfde factuur gestuurd aan een consument voor een geleverd product, dan was de vordering zonder stuiting al begin april 2024 verjaard, en zou elke stuiting een nieuwe termijn van twee jaar opleveren. Wacht nooit tot de laatste dag: over de precieze begindatum kan discussie ontstaan, en een brief die een dag te laat aankomt, stuit niet meer.

Wat betekent verjaring in de praktijk?

  • De schuld verdwijnt niet, maar je kunt hem niet meer afdwingen. Na verjaring kun je de betaling niet meer met succes via de rechter opeisen als de klant zich op verjaring beroept.
  • De klant moet er zelf een beroep op doen. De rechter past verjaring niet uit zichzelf toe. Reken daar als schuldeiser alleen niet op.
  • Betaalt de klant toch, dan mag je het geld houden. Een betaling van een verjaarde factuur is geen onverschuldigde betaling en kan niet worden teruggevorderd.
  • Verrekenen kan vaak nog. Heb jij zelf nog een schuld aan dezelfde klant, dan eindigt je bevoegdheid om te verrekenen niet door de verjaring van je vordering.
  • Verjaring is iets anders dan een vervaltermijn. Een vervaltermijn uit een contract of uit de wet kun je niet stuiten. Controleer dus ook je eigen voorwaarden en die van je klant.

Los van de verjaring speelt de btw. Heb je de btw over een onbetaalde factuur al afgedragen, dan kun je die terugvragen zodra vaststaat dat de klant niet betaalt. Volgens de Belastingdienst wordt een vordering in ieder geval als oninbaar beschouwd uiterlijk één jaar na de uiterste betaaldatum. Daar hoef je dus niet vijf jaar op te wachten.

Voorkom dat het zover komt

Verjaring is bijna altijd het gevolg van een factuur die uit beeld is geraakt. Met een paar vaste gewoonten voorkom je dat:

  1. Volg elke factuur op. Stuur kort na de vervaldatum een herinnering en daarna een aanmaning. Hoe je dat opbouwt, lees je in betalingsherinnering en aanmaning.
  2. Loop elk kwartaal je openstaande posten na. Noteer bij oude posten de datum van de laatste schriftelijke aanmaning. Meer in debiteurenbeheer.
  3. Stuit op tijd en bewaar het bewijs. Bewaar de aanmaning, het verzendbewijs en elke reactie van de klant bij de factuur.
  4. Reken rente en kosten door als dat mag. Met de rekenhulpen voor wettelijke rente en incassokosten zie je wat je kunt vorderen.
  5. Schakel op tijd hulp in. Blijft betaling uit, lees dan wat je doet als een factuur niet wordt betaald en incassobureau of rechter. Dreigt een grote vordering te verjaren, laat de stuiting dan door een jurist of deurwaarder verzorgen.

Zo werkt het in StartInvoice

StartInvoice markeert verlopen facturen elke ochtend en stuurt volgens jouw schema automatisch een herinnering, een tweede herinnering en een aanmaning per e-mail. Op het dashboard zie je welke facturen aandacht nodig hebben, en deelbetalingen registreer je bij de factuur, zodat het openstaande bedrag altijd klopt. Zo raakt een factuur niet jarenlang uit beeld. Houd er wel rekening mee dat een automatische herinnering niet per se een stuitingsbrief is: wil je bij een oude of grote vordering zeker zijn, stuur dan zelf een aanmaning waarin je je recht op nakoming uitdrukkelijk voorbehoudt, bij voorkeur ook aangetekend.

Kort samengevat: zakelijke facturen en facturen voor diensten verjaren na vijf jaar, de koopprijs bij een consumentenkoop na twee jaar. De termijn start de dag na het opeisbaar worden van je vordering, en met een schriftelijke aanmaning of een erkenning door de klant begint een nieuwe termijn.