Een termijnfactuur is een gewone factuur voor een afgesproken deel van een opdracht: bijvoorbeeld 30% bij de start, 40% halverwege en 30% bij oplevering. Elke termijnfactuur krijgt een eigen factuurnummer, bevat btw over het termijnbedrag en verwijst naar de offerte of overeenkomst waar de termijn uit volgt. De btw over een termijn geef je aan in het tijdvak waarin je de factuur uitreikt, of eerder als je klant al heeft betaald.
Factureren in termijnen is gebruikelijk bij projecten die weken of maanden duren, zoals een verbouwing, een website of een adviestraject. Je hoeft dan niet het hele project voor te financieren en je klant spreidt zijn betaling. In dit artikel lees je wanneer termijnen handig zijn, wat er op elke termijnfactuur moet staan, hoe de btw werkt en hoe je meerwerk en de eindafrekening verwerkt.
Wat is een termijnfactuur?
Bij een termijnfactuur (ook wel deelfactuur genoemd) splits je de totaalprijs van een opdracht in delen die je op afgesproken momenten factureert. De eerste termijn is vaak een aanbetaling bij opdracht, de tussentermijnen volgen op mijlpalen in het werk en de laatste termijn factureer je bij oplevering. Fiscaal is elke termijnfactuur een volwaardige factuur: hij voldoet aan alle factuureisen, telt mee in je btw-aangifte en je zakelijke klant kan er de btw mee aftrekken. Het verschil met een gewone factuur zit vooral in de omschrijving: niet "de verbouwing", maar "termijn 2 van 3 volgens offerte 2026-031".
Wanneer factureer je in termijnen?
Termijnen passen bij elke opdracht die lang duurt of waarbij je veel kosten vooraf maakt:
- Bouw en installatie: materiaal koop je in voordat je begint, en een verbouwing loopt vaak maanden. Een verdeling over start, ruwbouw en oplevering is hier heel gebruikelijk.
- Websites en software: een termijn bij opdracht, een termijn bij goedkeuring van het ontwerp en een termijn bij livegang.
- Advies- en ontwerptrajecten: per fase of per maand een termijn, zodat je niet pas na een half jaar je eerste geld ziet.
Bij een korte opdracht van een paar dagen zijn termijnen meestal overbodig. Dan volstaat één factuur na afloop, eventueel met een aanbetaling vooraf.
Welke verdeling kies je?
Er is geen wettelijke regel voor de verdeling. Gebruikelijk is dat de eerste termijn je inkoop dekt en dat de laatste termijn groot genoeg blijft als stok achter de deur. Een verdeling van 30/40/30 of 40/30/30 komt veel voor. Koppel elke termijn aan een herkenbaar moment ("bij start", "bij oplevering") in plaats van aan een datum, want planningen schuiven. Verkoop je producten aan een particulier, dan mag je hem niet verplichten meer dan de helft van de prijs vooruit te betalen.
Wat moet er op een termijnfactuur staan?
Een termijnfactuur moet aan dezelfde eisen voldoen als elke andere factuur. De volledige lijst vind je in aan welke eisen moet een factuur voldoen. Specifiek voor termijnen let je op:
- Een verwijzing naar de offerte of overeenkomst, met nummer en datum.
- Welke termijn het is: "termijn 2 van 3" of "tweede termijn: goedkeuring ontwerp", plus het percentage of bedrag.
- Het totaal van de opdracht en wat al is gefactureerd, bijvoorbeeld "reeds gefactureerd: € 3.600,00 (termijn 1, factuur 2026-0101)".
- Btw over het termijnbedrag, tegen het tarief dat voor de opdracht geldt. Werk je als onderaannemer in de bouw, dan geldt vaak btw verlegd, en dan op elke termijn.
- De datum of periode van de prestatie waarop de termijn betrekking heeft, of de datum van de vooruitbetaling.
- Een eigen factuurnummer uit je doorlopende reeks en een duidelijke betalingstermijn.
Btw per termijn: wanneer verschuldigd?
Elke termijnfactuur draagt zijn eigen btw. Wanneer je die btw moet aangeven, volgt uit artikel 13 van de Wet op de omzetbelasting:
- Lever je aan een ondernemer, dan is de btw verschuldigd op het moment dat je de factuur uitreikt, en uiterlijk op het moment dat je de factuur had moeten uitreiken: de 15e dag van de maand na de prestatie.
- Ontvang je het geld eerder dan je de factuur stuurt, bijvoorbeeld een aanbetaling, dan is de btw over dat bedrag uiterlijk verschuldigd bij ontvangst.
- Lever je aan een particulier, dan is de btw in principe verschuldigd op het moment dat je de levering of dienst verricht, en bij vooruitbetaling uiterlijk bij ontvangst.
In de praktijk: factureer je termijn 1 in november en betaalt de klant in december, dan hoort de btw in het tijdvak van november. Betaalt de klant een aanbetaling voordat je een factuur hebt gestuurd, dan hoort de btw in het tijdvak van de betaling. Pas je het kasstelsel toe, dan draag je de btw af in het tijdvak waarin je wordt betaald. Twijfel je over jouw situatie, overleg dan met de Belastingdienst of je adviseur.
Rekenvoorbeeld: drie termijnen over € 12.000
Je bouwt een webshop voor € 12.000 exclusief btw (21%). In de offerte staat een verdeling van 30% bij opdracht, 40% bij goedkeuring van het ontwerp en 30% bij livegang.
| Termijn | Moment | Excl. btw | Btw 21% | Incl. btw |
|---|---|---|---|---|
| Termijn 1 van 3 (30%) | Bij opdracht | € 3.600,00 | € 756,00 | € 4.356,00 |
| Termijn 2 van 3 (40%) | Goedkeuring ontwerp | € 4.800,00 | € 1.008,00 | € 5.808,00 |
| Termijn 3 van 3 (30%) | Bij livegang | € 3.600,00 | € 756,00 | € 4.356,00 |
| Totaal | € 12.000,00 | € 2.520,00 | € 14.520,00 |
Samen komen de drie facturen precies uit op € 12.000 plus € 2.520 btw. Op termijn 2 zet je bijvoorbeeld: "Termijn 2 van 3 (40%) volgens offerte 2026-031 van 14 oktober 2026. Reeds gefactureerd: € 3.600,00 (factuur 2026-0101). Na deze termijn resteert € 3.600,00 exclusief btw."
Meerwerk en de eindafrekening
Bijna elk project verandert onderweg: de klant wil toch een extra functie, of tijdens de verbouwing blijkt de vloer rot. Voor dat meerwerk gelden twee praktische regels:
- Leg meerwerk vast voordat je het uitvoert. Een korte e-mail of aanvullende offerte met omschrijving en prijs is genoeg. Bij aanneming van werk mag je een prijsverhoging voor meerwerk alleen in rekening brengen als je de opdrachtgever tijdig hebt gewezen op de noodzaak van die verhoging, tenzij hij dat zelf had moeten begrijpen.
- Factureer meerwerk herkenbaar. Zet het op aparte regels op de eindtermijn, of maak er een losse factuur van. Minderwerk trek je op dezelfde manier af.
Stel dat de klant uit het voorbeeld een koppeling met zijn boekhoudpakket laat toevoegen voor € 850 exclusief btw. De laatste termijn ziet er dan zo uit:
| Omschrijving | Bedrag excl. btw |
|---|---|
| Termijn 3 van 3 (30%) volgens offerte 2026-031 | € 3.600,00 |
| Meerwerk: koppeling boekhoudpakket, akkoord per e-mail 20 november 2026 | € 850,00 |
| Subtotaal | € 4.450,00 |
| Btw 21% | € 934,50 |
| Totaal | € 5.384,50 |
Vermeld op de eindfactuur ook het totaal van de opdracht en de eerder gefactureerde termijnen, zodat de klant de eindafrekening in één oogopslag kan controleren. Klopt een eerdere termijn achteraf niet, dan corrigeer je die met een creditfactuur en niet door de oude factuur aan te passen.
Termijnfactuur, voorschotfactuur of proforma?
| Termijnfactuur | Voorschotfactuur | Proforma factuur | |
|---|---|---|---|
| Wat is het? | Factuur voor een afgesproken deel van de opdracht | Factuur voor een aanbetaling vooraf | Voorlopige prijsopgave in de vorm van een factuur |
| Echte factuur met eigen nummer? | Ja | Ja | Nee |
| Btw verschuldigd | Ja, per termijn | Ja, uiterlijk bij ontvangst | Nee |
| Klant kan btw aftrekken | Ja | Ja | Nee |
Een voorschotfactuur is in feite gewoon de eerste termijn. Een proforma factuur gebruik je alleen als je een klant vooraf wilt laten zien wat hij gaat betalen, bijvoorbeeld voor een interne goedkeuring; hij hoort niet in je btw-administratie.
Termijnen vastleggen in de offerte
Discussie over termijnen ontstaat bijna altijd doordat ze niet vooraf zijn afgesproken. Zet de verdeling daarom in je offerte: de percentages, de momenten en de betalingstermijn per termijn. Een voorbeeld van zo'n betalingsregel vind je in het offerte voorbeeld. Met een factuurprogramma kun je de termijnen vaak rechtstreeks uit de geaccepteerde offerte factureren; in StartInvoice factureer je een offerte in termijnen en zie je per offerte welk deel al is gefactureerd en betaald.
Veelgemaakte fouten
- Btw pas op de eindfactuur. Elke termijn draagt eigen btw; wachten tot de oplevering levert een naheffing op.
- Geen verwijzing naar de offerte. Zonder "termijn 2 van 3 volgens offerte ..." kan je klant de factuur niet plaatsen en blijft hij liggen.
- Een proforma gebruiken als eerste termijn. Een proforma is geen factuur; je klant kan er geen btw mee aftrekken.
- Meerwerk stilzwijgend meenemen. Zonder akkoord vooraf sta je zwak als de klant het bedrag betwist.
- Termijnen koppelen aan datums in plaats van mijlpalen. Loopt de planning uit, dan factureer je iets dat nog niet is geleverd.
Kort samengevat: een termijnfactuur is een volwaardige factuur voor een deel van de opdracht, met eigen nummer en eigen btw. Vermeld altijd de offerte, welke termijn het is en wat al is gefactureerd, en geef de btw aan in het tijdvak van de factuur of van de eerdere betaling.